Startup ların iki handikapı: Duygusal Amatörlük & Konforlu Kurumsallık

Time For Change

Yeni kurulmuş veya 3-5 yıldır operasyona devam eden startup firmalarda organizasyonel gelişim ve kültür açısından sıkça düşülen iki tuzak görüyorum; Duygusal Amatörlük, Konforlu Kurumsallık. Bu iki tuzağa düşmenin ana nedenleri; değişime ya erken başlamak ya da geç kalmak…

1- Duygusal Amatörlük : Her startup ın yola koyulduğu, kurucularından oluşan bir lider kadrosu olur. Bu kadro hızlı büyüme için kimi zaman şirket kültürünün içerisinde amatörlükle birleşen duygusallığı kullanır, bu gibi durumlarda  dozu artırıp şirket ismini dövme yaptıranları dahi duyduğum olmuştur. Ekibin kemikleşip daha hızlı iş üretmesi ve ortak bir hedefe koşması için kullanılan “duygusal bağ” inanılmaz etkide itici bir güçtür. Fatih Termin’in genellikle futbol takımlarını çalıştırmaya başladığında kullandığı taktikler ve kışkırttığı en baskın karakter aslında tamda bu gücü adresler.  Buraya kadar hiç bir sıkıntı görmeyebiliriz , ne zaman şirket büyümeye ve daha “profesyonel” manevralara, kimi zaman bazı iş kollarını öldürmeye ve yenisini inşaa etmeye ihtiyaç duyar, bu kurmuş olduğunuz amatör duygusallığın refleksleri, olanı korumaya, eylemsizliğe ve kimi zaman profesyonel davranışlarla bağdaşmayan bir güce dönüşmeye başlar. Ne yazıkki bu noktada kültürel değişimi tetiklemek için lider ekibinde değişimler kaçınılmaz olur. Bu değişimleri yapamayan şirketler amatör duygusallıkta zaman kaybedip bulundukları kabın çeperlerini aşmakta ve büyümeye devam etmekte  sıkıntı yaşarlar. Buna benzer durumda olan, ilk döneminde parıldamış ama devamını getirmeye nefesi yetmeyecek olan bir çok startup gördüğümü söylemeyelim.

2- Konforlu Kurumsallık : Aslında bu aşamayı, erken gelmiş bir olgunlaşma mevsimi olarak tanımlayabiliriz. Bu durumun oluşma nedenleri; bazen çok hızlı  büyüme, bazen yüksek kar marjlı bir operasyon ve bazen de hızlı büyüme esnasında dışardan şirkete enjekte edilen kurumsal kimlikli liderlerin ve prosedürlerin fazlalığı olabilir . Normal şartlarda bu değişimlerin şirket operasyonunu daha profesyonel ve sürdürülebilir hale gelmesini desteklemesi gerekirken, aksi yönde hareketle, erken gelen bir olgunlaşmayla firmanın büyümesini yavaşlatan ve eldeki başarıyla yetinen bir şirket kültürüne evrilmeye neden olur. Özellikle dinamik sektörlerde rekabet açısından kırılganlığı artıran bu hava, şirket iş modelini etkileyebilecek “distruptive” pazar değişimlerini takip etme ve değişime reaksiyon gösterme adına kibirli bir yavaşlamaya neden olur.

Konforlu Kurumsallık handikapına düşen startup firmaları, Amatörlüğü yeterince yaşamadan bir sonraki aşamaya zıplama hevesindeki konforlu vizyonerler olarak, Duygusal Amatörlük handikapına düşen firmaları ise, bulunduğu aşamada kalmakta direnen duygusal miyopiler olarak  nitelemek sanırım yanlış olmaz.